OCENA OBSERWATORA

Jeżeli oceny obserwatora zależą od osoby bodźcowej, wówczas jest mało prawdopodobne, że podstawą reakcji afektywnych będzie kategoria. Oprócz różnic związanych z modalnością, wzajemnością, złożonoś­cią, presją czasu i wiedzą jest jeszcze i ta, że dla obserwatora ludzie są bodźcem daleko bardziej znaczącym aniżeli lista słów. Na przykład realna osoba jest „czynnikiem sprawczym” w danym otoczeniu, podczas gdy nie jest nim lista słów. Żywy człowiek angażuje Ja, ponieważ jest bardziej podobny do obserwatora niż lista słów. Jak zauważono wcześniej, żywi ludzie także rewanżują się oceną. Z tych i innych względów społecznych oceny obserwatora często zależą od innych ludzi.Uzależnienie ocen zwiększa koncentrację na informacjach niezgod­nych (Erber, Fiske, 1984). Uzależniony w swej ocenie obserwator jest prawdopodobnie bardziej motywowany do wytężonego myślenia niż obserwator, który takiego uzależnienia nie odczuwa. Nie znaczy to, że obserwator uzależniony w swej ocenie musi być dokładny, znaczy to tylko tyle, że taka osoba jest bardziej motywowana do osiągnięcia poczucia precyzji i dlatego szczególną uwagę będzie zwracała na niezgodności. To z kolei powinno skłaniać do przetwarzania analitycz­nego, jak była o tym mowa, a zatem uzależnienie oceny będzie hamować kategoryzację.