BLIŻSZY PAMIĘCI MODEL

W innych związanych z tą problematyką opracowaniach badacze zajmujący się pamięcią wprowadzili rozróżnienie na takie sądy ocenia­jące (impression judgments), których podstawę stanowi przypomnienie odpowiednich elementów bodźcowych (analiza), oraz takie, których podstawą jest przypomnienie wcześniejszego sądu abstrakcyjnego (abstract judgment), cechy abstrakcyjnej (kategoria) (Carlston, 1980; Ebbesen, Allen, 1979; Lingle, Geva, Ostrom, Leippe, Baumgardner, 1979; Lingle, Ostrom, 1979). Modele te jednakże koncentrują się na ocenach przechowywanych w pamięci, nie zaś na reakcjach afektyw­nych uzależnionych od stymulacji. Rozróżnienie to jest niezwykle istotne zważywszy, że nasz model opiera się na kategoryzacji uaktyw­nionej przez stymulację.Jeden z bliższych naszemu, model pamięci społecznej, próbuje w sposób bardzo zbliżony połączyć przetwarzanie analityczne i kate- gorialne. Wyer i Carlston (1979) wyodrębnili rodzaj sytuacji, które utrudniają to, co oni nazywają przetwarzaniem skryptowym (script- -based) (w naszej terminologii bazującym na kategorii lub schemacie). Twierdzą, że przetwarzanie takie jest mało prawdopodobne np. wtedy, gdy osoby spostrzeganej nie można zrozumieć, tzn. gdy osoba ta nie pasuje do wcześniejszej reprezentacji. W takich warunkach według naszego modelu występuje przetwarzanie analityczne. Twierdziliśmy, że wtedy, kiedy atrybuty danej osoby nie pasują do kategorii wskaza­nej przez dostarczoną etykietę lub gdy atrybuty same nie wskazują jakiejś szczególnej kategorii, kategoryzacja zawodzi i następuje prze­twarzanie analityczne.